Tahkim yargılamasında adli tatil hükümleri uygulanır mı?

Hukuk camiasında adli tatil sürecinde en fazla merak edilen soruların başında geliyor:  "Tahkim yargılamasında adli tatil hükümleri uygulanır mı?"

Tahkim yargılamasında adli tatil hükümleri uygulanmaz.

T.C. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 
03.12.2024 Tarih
2022/14121 Esas 
2024/12088 Karar

“…Sigorta tahkim davası adli tatilde görülebilecek işlerden olup İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekilinin KEP adresine 21.07.2022 tarihinde ulaşmış, bu tarihi izleyen beşinci günün sonu olan 26.07.2022 tarihinde tebliğ edilmiş sayılmış, davalı vekili tarafından verilen temyiz dilekçesinin ise yasal süre geçirildikten sonra 25.08.2022 tarihinde ibraz edildiği harcın da aynı tarihte yatırıldığı tespit edilmiştir. Bu durumda davalı vekilinin temyiz dilekçesinin süre yönünden reddine karar verilmelidir.”

Tahkim Yargılaması Nedir?

Tahkim yargılaması, taraflar arasında çıkan uyuşmazlıkların devlet mahkemeleri yerine özel hakemler tarafından çözümlendiği alternatif bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Türkiye'de hem ulusal hem de uluslararası alanda yaygınlaşan tahkim, özellikle ticari uyuşmazlıklarda zaman ve maliyet avantajı nedeniyle tercih edilmektedir.

Tahkim Nedir?

Tahkim, tarafların kendi iradeleriyle seçtikleri bir veya birden fazla hakemin uyuşmazlığı bağlayıcı bir şekilde çözmesine olanak tanır. Yargılamanın esası, taraflar arasında önceden yapılan bir tahkim sözleşmesine veya sözleşmeye eklenmiş tahkim şartına dayanır.

Tahkim Yargılamasının Temel Özellikleri

Bağımsızlık ve Tarafsızlık: Hakemler, bağımsız ve tarafsız kişilerdir; devletin yargı organlarından bağımsız olarak görev yaparlar.

Hızlı ve Etkin Çözüm: Mahkemelere kıyasla daha kısa sürede karar verilir.

Gizlilik: Tahkim yargılaması kamuya açık değildir, bu da ticari sırların korunmasına olanak tanır.

Kesinlik: Tahkim kararları genellikle kesindir, temyiz edilemez; ancak sınırlı denetim için iptal davası açılabilir.

Uluslararası Geçerlilik: Tahkim kararları, 1958 tarihli New York Sözleşmesi uyarınca pek çok ülkede tanınır ve icra edilebilir.

Türkiye’de Tahkim Türleri

Ad Hoc Tahkim: Tarafların tüm yargılama kurallarını kendilerinin belirlediği, kurumsal bir tahkim merkezi olmaksızın yürütülen tahkim türüdür.

Kurumsal Tahkim: İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC), TOBB Tahkim Divanı gibi kuruluşlar aracılığıyla yapılan tahkimdir.

Milletlerarası Tahkim: Taraflardan biri yabancı ise veya uyuşmazlıkta bir yabancı unsur varsa 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu devreye girer.

İdari Tahkim: İdare ile özel hukuk kişileri arasındaki bazı sözleşmelerde tahkim öngörülebilir; ancak Anayasa'nın 125. maddesi gereğince bu, sınırlı konularda mümkündür.

2025 Yılı İtibariyle Güncel Gelişmeler

ISTAC Yıldırım Tahkim uygulaması sayesinde, 3 ayda sonuçlanan tahkim yargılamaları arttı.

2025 itibariyle, dijital duruşmalar ve çevrim içi belge sunumu ISTAC ve bazı özel tahkim merkezlerinde yaygınlaştı.

Kamu ihalelerinde tahkim şartı içeren sözleşme sayısı arttı; bu durum, kamusal alanda tahkimin yaygınlaşmasına katkı sağladı.

Yeni uygulamalar kapsamında yapay zekâ destekli uyuşmazlık çözüm platformları test edilmeye başlandı (örneğin, anlaşmalı uzlaştırma ve tahkim öncesi filtreleme süreçleri).

Tahkimin Avantajları

Hızlı ve düşük maliyetli çözüm

Uzman hakemlerce değerlendirme

Uluslararası alanda geçerli karar

Esnek yargılama prosedürü

Tarafların yargılama sürecini kontrol edebilmesi

Tahkimin Dezavantajları

Hakem ücretleri bazen yüksek olabilir

Temyiz hakkı olmaması, hata riskine karşı sınırlı denetim sağlar

Güçlü taraf lehine avantaj doğurabilir (özellikle büyük şirketlerde)

Yasal sınırlar içinde uygulanmalıdır, aksi halde karar iptal edilebilir