İstanbul'da eğitim hakkı engellenen hükümlünün yaşadığı sorunlar

Eğitim hakkı kutsal, hükümlülerin ceza infaz kurumlarında eğitimlerine devam edebilmeleri için yasal olarak bütün haklar tanınmış durumda. Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğüde bu konuda nakil taleplerini olumlu sonuçlandırıyor. Buna rağmen hükümlülerin yaşadığı sorunlar duyanları şaşırtıyor.

Haberimize konu olayda S. T. isimli hükümlü, Çorum Açık Ceza İnfaz Kurumundan eğitim nedeniyle (Yüksek Lisans) İstanbul Kartal Açık Ceza İnfaz Kurumuna nakil geldiği, ders saatlerinin mesai sonrasına kalması nedeniyle kurumun üniversiteye gitmesine izin vermediği, Maltepe Açık Cez İnfaz Kurumunun Üniversiteye gitmesine izin vereceğinin öğrenilmesi üzerine bu kuruma nakil talebi yapıldığı öğrenildi.

Ancak bu kez de Savcılık tarafından il içi nakil talebinin uygun görülmemesi üzerine hükümlünün Yüksek Lisans eğitiminin engellendiği belirtildi. Daha ilginç olan ise hükümlünün itiraz sürelerinin dolmamasına rağmen mahkeme tarafından yanlış değerlendirme yapılarak itiraz hakkının elinden alındığı ortaya çıktı.

İLGİNÇ OLAYIN GEÇMİŞİ:

1. Eğitim Mazeretiyle Sevk ve Eğitim Talebi (26/02/2025)
• Hükümlü S. T., Çorum Açık Ceza İnfaz Kurumu'ndan eğitim mazeretiyle Adalet Bakanlığı tarafından Kartal Açık Ceza İnfaz Kurumu’na sevk edilmiştir.

• Burada, Beykoz Üniversitesi İşletme Yüksek Lisans programı kapsamında 19:00 - 22:00 saatleri arasında yapılacak derslere katılmak için Kartal Açık Cezaevi’ne izin başvurusunda bulunmuştur.

• Ancak Kartal Açık Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulu 26/02/2025 tarihli, 2025/979 sayılı kararıyla başvuruyu reddetmiştir.

- Gerekçe 1: Ders dönüş saati 00:30 olacağından kurum kapısının 23:00'te kapanmasıyla uyumsuzluk.
- Gerekçe 2: Adalet Bakanlığı genelgesi gereği ders saatlerinde denetim yapılamayacağı.

2. Bu Red Kararına Karşı İnfaz Hakimliğine Şikayet (04/03/2025)
• Hükümlü S. T.'nin avukatı tarafından Kartal Açık Cezaevi’nin red kararına karşı 04/03/2025 tarihinde İstanbul Anadolu Nöbetçi İnfaz Hakimliğine şikayet başvurusunda bulunmuş,

3. Alternatif Kuruma Sevk Talebi ve Savcılık Reddi (07/03/2025)
• Kartal Açık Cezaevi izin vermeyince, hükümlü S. T.'nin bu defa ikinci öğretime izin verdiği bilinen Maltepe Açık Ceza İnfaz Kurumu’na sevkini talep etti.
•  Ancak bu talep de İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı Ceza İnfaz Kurumlarından Sorumlu Başsavcı Vekilliği tarafından 07/03/2025 tarihli 2025/5180 sayılı karar ile reddedildi.

4. Savcılık Kararına İtiraz (Tarihsiz - Aynı Dönem)
• Bu karara karşı, ya Kartal Cezaevi'nin eğitim talebine izin vermesi ya da Maltepe Cezaevi'ne sevk sağlanması gerektiği belirtilerek Başsavcılık kararına itiraz ve yeniden değerlendirme talebi sunuldu. Aksi takdirde, Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yapılacağı bildirildi.
• Bu karara karşı yapılan infaz hakimliği başvurusu idari yargıya başvurulması gerektiği gerekçesiyle reddedilmiştir.

5. İnfaz Hakimliğinin Şikayeti Süre Yönünden Reddetmesi (08/04/2025)
• İstanbul Anadolu 3. İnfaz Hakimliği, hükümlü S. T.'nin eğitim talebine ilişkin şikayet başvurusunu 08/04/2025 tarihli kararıyla reddetti (E.2025/4031, K.2025/4024).
• Red gerekçesi: Şikayet başvurusunun süre yönünden geç yapıldığı.

6. Hakimlik Kararına İtiraz (08/04/2025)
•    Hükümlünün avukatı, itirazın aslında 04/03/2025 tarihinde KEP üzerinden süresinde yapıldığını belgeyle ispat ederek bu karara karşı İstanbul Anadolu 1. Ağır Ceza Mahkemesi’ne itiraz etti.
•    Talep: Şikayetin süresinde dolduğunun kabulü ile Kartal Açık Cezaevi kararının iptali.
•    İstanbul Anadolu 1.  Ağır Ceza Mahkemesi süre yönünden itirazı dikkate almadan sanki infaz hakimliği esastan inceleme yapmış gibi reddettiği belirtildi.

Adalet Bakanlığı son yıllarda ceza infaz kurumlarında eğitim nedeniyle yaşanılan sorunları önlemek için önemli adımlar attı. Bakanlığın eğitim nedeniyle iller arasında onay verdiği nakil talebinin il içerisinde sorun haline gelerek çözülememesi neticesinde en temel hakların ihlali, böylesine basit bir dosyanın bile AYM'ye giderek tazminat hakkının oluşacağı, kamunun zarara uğrayacağını öngörebiliriz.