Hukuki Araştırmalarda Yapay Zeka Dönemi: Emsal Karara Ulaşmak ve Araştırma Yapmak

Günümüzde avukatlar ve hukuk büroları için en büyük sermaye zamandır. Ülkemizde yıllardır yayınlanan kararlar milyonlarca sayıdadır ve bu kadar çok sayıda kararın bulunduğu ortamda, klasik kelime eşleşmesine dayalı arama yöntemleri (keyword search) artık yetersiz kalmaktadır.

İçtihat arama uygulamaları "Boşanma" yazdığınızda önünüze binlerce alakasız sonuç dökülmesine, araştırmacının aradığına ulaşamamasına neden olabilir. Ayrıca birebir kelime eşleşmesine dayanmak herhangi bir kelimenin eş veya yakın anlamının içinde bulunduğu kararları bulamamakla sonuçlanabiliyor.

Örneğin "konut" ve "ev" kelimeleri yakın anlamlı olmalarına rağmen kelime eşleşmesine dayalı arama yöntemleri içinde "konut" kelimesi geçen içtihadı "ev" kelimesi ile arandığında göstermemektedir.

Hukuk teknolojilerindeki son gelişmeler, bu süreci kökten değiştirmeye başladı. Artık anlamsal arama sayesinde, sadece kelimeleri değil, aranan hukuki kavramın bağlamını anlayan sistemler ön plana çıkıyor.

Örneğin, yeni nesil içtihat arama motorları, bir kararı tararken sadece metni okumuyor; kararın içindeki argümanları, delilleri ve nihai hükmü analiz ederek sonuç sunuyor. Bu sayede bir avukat, "boşanma davalarında whatsapp kayıtları delil olarak kabul edilir mi" gibi spesifik bir konuyu araştırırken, binlerce sayfa okumak yerine, yapay zeka tarafından filtrelenmiş en alakalı sonuçlara saniyeler içinde ulaşabiliyor.

Bu yazımız için de Librum Hukuk Yargıtay Kararları¹ arşivinde yukarıdaki soruyu anlamsal olarak arattık ve neredeyse nokta atışı şekilde ilgili sonuçların döndüğünü gördük.

Hukukta yapay zeka asistanı uygulamaları da ayrıca bu kararları okuyup değerlendirip araştırmacının zamandan tasarruf etmesini sağlayabilmektedir. En alakalı kararları seçip bütünlüklü bir kaynak ile hukukçulara içtihatların analizini, kanunlar ve içtihatlardaki değişikliği, hukuken nelere dikkat edilmesi gerektiğini sunabiliyor.

Örneğin "imzalı bordrolar mevcut ise işçinin fazla mesai iddiası nasıl değerlendirilir?" sorusuna yine aynı siteden yapay zeka hukuk asistanı sayfasında² sorduk ve milyonlarca içtihatta arama yaparak en alakalı içtihatları araştırıp odaklanmış şekilde hukuken en doğru yorumları yapan rapor halinde bize sunduğunu gördük. Spesifik ve içtihat bulunmayan hukuki konularda dahi uzun araştırmalar yapıp tutarlı yorumlar sundu.

Detaylı bilgi ve örneklere bağlantı üzerinden ulaşabilirsiniz.

Hukuki araştırmaların geleceği, veriyi sadece depolayan değil, onu anlamlandıran bu tür akıllı sistemlerde yatıyor. İlerleyen dönemlerde bu tür sistemlerin yaygınlaşması ve gelişmesi tüm hukukçuların bilgi/zaman verimliliğinde etkiyi arttıracağa benziyor.

Mesleki verimliliği artırmak isteyen hukukçuların, klasik yöntemler yerine bu tür dijital kütüphaneleri iş süreçlerine entegre etmesi artık bir tercih değil, zorunluluk haline gelmiştir.