16809,70%0,67
43,65% 0,03
52,00% 0,35
7117,33% -0,26
11719,20% -0,07
EYT düzenlemesiyle birlikte yaş şartının kaldırılması, milyonlarca çalışanın emeklilik hayalini gerçeğe dönüştürürken; sigorta girişi 8 Eylül 1999 sonrası olan kesim bu kapsamın dışında kalmıştı. Aradan geçen süreçte mağduriyet tartışmaları sürerken, Ankara kulislerinde konuşulan kademeli emeklilik modeli, EYT’yi kaçıranlar için yeni bir kapı aralayabilir. Özellikle 2000–2008 yılları arasında sigortalı olanlar için yaş ve prim şartlarını esneten bir sistem üzerinde teknik çalışmalar yapıldığı ifade ediliyor.
Edinilen bilgilere göre üzerinde durulan formüller, emeklilikte yaş ve prim dengesini daha adil hale getirmeyi amaçlıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik alanındaki yeni tablo, SSK’lılardan Bağ-Kur’lulara, küçük esnaftan ev hanımlarına kadar geniş bir kesimi ilgilendiriyor.
Masadaki yeni emeklilik sisteminin temelinde, sigortalılık başlangıç tarihine göre kademeli yaş uygulaması bulunuyor. Buna göre yaş şartının tamamen kaldırılması yerine, giriş tarihine göre aşamalı bir düşüş öngörülüyor.
Kulislerde konuşulanlara göre:
2000–2008 arası sigorta girişi olanlar için yaş şartı tamamen kaldırılmayacak ancak aşağı çekilecek.
50, 52 ve 54 yaş gibi basamaklı seçenekler gündemde.
Prim gününü tamamlayan sigortalıların, yaş şartı nedeniyle uzun süre beklemesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
SSK (4A) kapsamında çalışanlar için 7 bin prim gününü dolduranların emekliliğe daha erken erişebilmesi planlanıyor. Kısmi emeklilikte ise mevcut 15 yıl sigortalılık ve 3.600 prim günü şartının korunması, buna karşılık yaş haddinde indirim yapılması üzerinde duruluyor. Böylece özellikle uzun yıllar çalışmasına rağmen yaş engeline takılanlar için yeni bir fırsat doğabilir.
Bağ-Kur (4B) sigortalıları açısından en kritik konu prim gün sayısı. Mevcut sistemde 9 bin gün olan prim şartının 7 bin 200 güne düşürülmesi gündemde. Böyle bir düzenlemenin hayata geçmesi halinde, esnaf ve serbest çalışanların yaklaşık 5 yıl daha erken emekli olabilmesi mümkün olabilecek.
Yanında 10 kişiden az çalışan bulunan küçük esnaf için de özel bir başlık açılmış durumda. Bu grupta yer alanların 7 bin 200 prim günüyle emekli olabilmesi planlanıyor. Düzenlemenin, hem küçük işletmelerin üzerindeki mali baskıyı azaltması hem de esnafın emeklilik beklentisine yanıt vermesi amaçlanıyor.
Yeni kademeli emeklilik senaryosunda kadınlara yönelik düzenlemeler de öne çıkıyor.
Üç çocuğa kadar doğum borçlanması ile toplam 2.160 gün kazanım sağlanması,
Ev hanımlarının isteğe bağlı primlerinin üçte birinin devlet tarafından karşılanması gibi formüller masada.
Bu adımların hayata geçmesi halinde, kadınların emeklilik yaşı ve prim yükü önemli ölçüde hafifleyebilir.
Uzman değerlendirmelerine göre, kademeli emeklilikte EYT’de olduğu gibi yaş şartının tamamen kaldırılması düşük ihtimal. Ancak 1999–2008 arası sigortalı olanlar için yaş sınırının kademeli olarak aşağı çekilmesi, en güçlü senaryo olarak öne çıkıyor.
Tüm bu başlıkların, önümüzdeki aylarda Meclis gündemine gelmesi beklenen torba yasa içerisinde yer alıp almayacağı merakla takip ediliyor. Eğer düzenleme yasalaşırsa, 2000 sonrası sigorta girişi olan milyonlarca çalışan için emeklilik süresinde 5 ila 7 yıl arasında önemli bir avantaj oluşabileceği ifade ediliyor.
