14181,86%1,08
43,02% 0,17
50,46% -0,21
6079,12% 1,91
10049,51% 1,21
Türkiye genelindeki adliyeler, 2025 yılı boyunca görülmemiş bir iş yüküyle karşı karşıya kaldı. Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) verileri, yıl boyunca açılan milyonlarca soruşturma ve davayla birlikte yargı sisteminin ağır bir dosya trafiği altında çalıştığını ortaya koydu. Özellikle ceza yargılamalarında yaşanan artış dikkat çekerken, rakamlar adliyelerdeki yoğunluğun boyutunu gözler önüne serdi.
Ceza yargılamalarında rekor artış
UYAP istatistiklerine göre 2025 yılı içerisinde ceza mahkemelerinde açılan dava sayısı 4 milyon 843 bin 285 olarak kayıtlara geçti. Bu rakam, son yılların en yüksek seviyelerinden biri olarak değerlendiriliyor. Ceza yargılamaları; Asliye Ceza Mahkemeleri, Ağır Ceza Mahkemeleri, Çocuk Mahkemeleri ve İcra Ceza Mahkemelerinde yürütülen dosyalardan oluşuyor. Hafif suçlardan ağır cezalık suçlara, çocuk faillerden icra ceza dosyalarına kadar geniş bir alanda dava yoğunluğu yaşandığı görülüyor.
Yargı çevreleri, ceza dosyalarındaki artışın yalnızca nüfus artışıyla açıklanamayacağını, toplumsal ve ekonomik gelişmelerin yanı sıra suç türlerinde görülen çeşitlenmenin de önemli bir etken olduğunu vurguluyor. Özellikle organize suçlar, uyuşturucu dosyaları ve mali suçlara ilişkin davaların sayısındaki yükseliş, ceza mahkemelerinin iş yükünü belirgin şekilde artırdı.
Hukuk ve idari yargıda da tablo ağır
Yalnızca ceza mahkemeleri değil, hukuk ve idari yargı da 2025 yılında ciddi bir dosya yoğunluğu yaşadı. Verilere göre hukuk mahkemelerinde yıl boyunca 3 milyon 142 bin 454 dava açıldı. Aile hukuku, iş davaları, icra-iflas dosyaları ve tüketici uyuşmazlıkları, hukuk mahkemelerindeki yükün büyük bölümünü oluşturdu.
İdari yargıda ise açılan dava sayısı 810 bin 840 olarak kaydedildi. Vergi davaları, imar uyuşmazlıkları ve kamu işlemlerine karşı açılan iptal davalarının, idare mahkemelerinde ciddi bir yoğunluğa yol açtığı ifade ediliyor. Uzmanlar, kamu ile vatandaş arasındaki hukuki ihtilafların artmasının idari yargı üzerindeki baskıyı artırdığı görüşünde.
Soruşturma sayısı 5,8 milyonu aştı
2025 yılına ilişkin en çarpıcı verilerden biri de soruşturma sayılarında görüldü. Yıl içinde açılan toplam soruşturma sayısı 5 milyon 845 bin 275’e ulaştı. Bu sayı, savcılıkların karşı karşıya kaldığı iş yükünün ne denli arttığını gözler önüne seriyor.
Özellikle kara para aklama, yasa dışı bahis ve uyuşturucu suçlarına yönelik operasyonların 2025 yılına damga vurduğu belirtiliyor. Gözaltı, tutuklama, kayyım ataması ve el koyma gibi adli işlemlerin gündelik hayatın olağan kavramları haline gelmesi, soruşturma dosyalarının sayısına da doğrudan yansıdı. Savcılıklarda açılan dosyaların önemli bir bölümünün ekonomik ve örgütlü suçlara ilişkin olduğu ifade ediliyor.
Yargı sisteminde tartışmalar derinleşiyor
Artan dosya yükü, yargı sisteminin işleyişine dair tartışmaları da beraberinde getirdi. Hukukçular, hakim ve savcı sayısının dosya artış hızına yetişemediğine dikkat çekerken, makul sürede yargılanma hakkı konusunun daha fazla gündeme geleceğini öngörüyor. Öte yandan alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin yaygınlaştırılması ve infaz ile yargılama süreçlerinde sadeleştirmeye gidilmesi gerektiği yönündeki görüşler de sıkça dile getiriliyor.
2025 yılı UYAP verileri, Türkiye’de yargının niceliksel açıdan tarihi bir yoğunluk yaşadığını ortaya koyarken, önümüzdeki dönemde bu dosya yükünün nasıl yönetileceği sorusu da önemini koruyor.
