Ev ve işyerlerinde polis ve jandarmanın arama yapma sınırları neler?

Mahkemelerden emsal kararlar gelmeye devam ediyor. CMK’da bulunan arama usulleri ile ilgili maddeler kolluk kuvvetleri tarafından eksik uygulandığı takdirde yerel mahkemeler, İstinaf veya Yargıtay tarafından bozma kararları veriliyor.

Ev ve işyerlerinde polis ve jandarmanın arama yapma sınırları neler?
Editör: adalet.tv
09 Nisan 2021 - 13:05
Ev ve İşyerlerinde kolluk kuvvetleri tarafından yapılan aramalarda bazen eksiklikler olduğu göze çarpmaktadır. CMK’nın arama ile ilgili maddelerine kolluk kuvvetleri tarafından uyulmaması veya eksik uyulması bozma veya beraat nedeni olarak kabul edilir. Ör: Cumhuriyet savcısı hazır olmaksızın konut, işyeri veya diğer kapalı yerlerde arama yapabilmek için o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan 2 kişi bulundurulur." maddesine uygulamadığı takdir de mahkemeler yargılama yapılan kişiye ceza vermemektedirler.

GECE ARAMASI YAPILIR MI?
Madde 118 – (1) Konutta, işyerinde veya diğer kapalı yerlerde gece vaktinde arama yapılamaz.
(2) Suçüstü veya gecikmesinde sakınca bulunan hâller ile yakalanmış veya gözaltına alınmış olup da firar eden kişi veya tutuklu veya hükümlünün tekrar yakalanması amacıyla yapılan aramalarda, 1. fıkra hükmü uygulanmaz.

ARAMA KARARI NASIL VERİLİR?
Madde 119 - (1) (Değişik : 25 Mayıs 2005 tarih 5353/15 maddesi) Hâkim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının, Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hallerde ise kolluk amirinin yazılı emri ile kolluk görevlileri arama yapabilirler. Ancak, konutta, işyerinde ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda arama, hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının yazılı emri ile yapılabilir. Kolluk amirinin yazılı emri ile yapılan arama sonuçları Cumhuriyet Başsavcılığına derhal bildirilir.
(2) Arama karar veya emrinde;
a) Aramanın nedenini oluşturan fiil,
b) Aranılacak kişi, aramanın yapılacağı konut veya diğer yerin adresi ya da eşya,
c) Karar veya emrin geçerli olacağı zaman süresi, açıkça gösterilir.
(3) Arama tutanağına işlemi yapanların açık kimlikleri yazılır. (Mülga 2. cümle: 25 Mayıs 2005 tarih 5353/15 maddesi)
(4) Cumhuriyet savcısı hazır olmaksızın konut, işyeri veya diğer kapalı yerlerde arama yapabilmek için o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan 2 kişi bulundurulur.
(5) (Değişik: 25 Temmuz 2018 tarih 7145/14 maddesi) Askerî mahallerde yapılacak arama, Cumhuriyet savcısının nezaretinde askerî makamların katılımıyla adlî kolluk görevlileri tarafından yerine getirilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle de askerî makamların katılımıyla adlî kolluk görevlileri tarafından arama yapılabilir.

ARAMA YAPILIRKEN KİMLER HAZIR BULUNABİLİR?
Madde 120 – (1) Aranacak yerlerin sahibi veya eşyanın zilyedi aramada hazır bulunabilir; kendisi bulunmazsa temsilcisi veya ayırt etme gücüne sahip hısımlarından biri veya kendisiyle birlikte oturmakta olan bir kişi veya komşusu hazır bulundurulur.
(2) 117/1 fıkrasında gösterilen hâllerde zilyet ve bulunmazsa yerine çağrılacak kişiye, aramaya başlamadan önce aramanın amacı hakkında bilgi verilir.
(3) Kişinin avukatının aramada hazır bulunmasına engel olunamaz.

DİP NOTLAR NELER?
(1) 21 Şubat 2014 tarihli ve 6526 sayılı Kanunun 9. maddesiyle bu fıkrada yer alan “makul” ibaresi “somut delillere dayalı kuvvetli” şeklinde değiştirilmiş, daha sonra 02 Aralık 2014 tarihli ve 6572 sayılı Kanunun 40. maddesiyle bu fıkrada yer alan “somut delillere dayalı kuvvetli” ibaresi “makul” şeklinde değiştirilmiştir.
adalet.tv / hukuk servisi

YORUMLAR

  • 0 Yorum