Venezuela'da uzun süredir tartışılan genel af konusu resmen gündeme taşındı. Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodriguez, ülkede toplumsal gerilimi azaltmayı hedefleyen genel bir af yasasının hayata geçirileceğini açıkladı. Kararın en dikkat çekici başlığı ise, işkence ve kötü muamele iddialarıyla uluslararası kamuoyunda sıkça gündeme gelen El Helicoide Cezaevi'nin kapatılması oldu.
Başkent Caracas'ta düzenlenen adli yıl açılış töreninde konuşan Rodriguez, genel af yasasının Devlet Başkanı Nicolas Maduro ile yapılan kapsamlı istişareler sonucu hazırlandığını belirtti. Açıklamasında, af kararının Venezuela'da siyasi ve toplumsal normalleşmenin önünü açmayı amaçladığını vurgulayan Rodriguez, "Venezuela için yeni bir dönemi başlatacak genel af yasasını uygulamaya koyma kararı aldık" dedi.
Rodriguez'in açıklamalarında özellikle "intikam değil uzlaşma" vurgusu öne çıktı. Af kararının, ülkedeki siyasi kamplaşmayı yumuşatmayı ve toplumsal barışı güçlendirmeyi hedeflediği ifade edildi.
Açıklanan çerçeveye göre genel af, ağır suçları kapsam dışı bırakıyor. Yetkililer, af düzenlemesinin;
Kasten öldürme,
Uyuşturucu kaçakçılığı,
Yolsuzluk suçları,
İnsan hakları ihlalleri
gibi suçlar için uygulanmayacağını net bir şekilde dile getirdi. Rodriguez, bu sınırlandırmanın "adalet duygusunun zedelenmemesi" amacıyla yapıldığını belirterek, "Rövanşizm, intikam ve nefretin Venezuela'da üstün gelmesine izin vermeyeceğiz" ifadelerini kullandı.
Genel af kararının en sembolik adımlarından biri de El Helicoide Cezaevi'nin kapatılması oldu. Yıllardır muhalifler ve sivil toplum kuruluşları tarafından işkence iddialarıyla gündeme getirilen cezaevi, Venezuela'da baskının simgelerinden biri olarak görülüyordu.
Rodriguez, El Helicoide'nin artık gözaltı merkezi olarak kullanılmayacağını belirterek, tesisin polis aileleri ve çevrede yaşayanlar için sosyal, kültürel ve ticari bir merkeze dönüştürüleceğini açıkladı. Bu dönüşümün, devletin güvenlik politikalarında yeni bir yaklaşımı temsil ettiği belirtildi.
Genel af kararına muhalefetten ise temkinli ve sert açıklamalar geldi. Nobel Barış Ödülü sahibi muhalif lider Maria Corina Machado, af yasasının iç politik bir iradeden ziyade ABD'nin uluslararası baskısı sonucu gündeme geldiğini savundu.
Machado, Delcy Rodriguez'i doğrudan hedef alarak, "Bu süreçte sorumluluğu olan bir ismin güven ve istikrar inşa etmesi mümkün değil" ifadelerini kullandı. Machado'ya göre, açıklanan genel af yeterli değil ve ülkede gerçek bir demokratik geçiş için daha kapsamlı adımlar atılması gerekiyor.
Caracas'ın güneyinde bulunan El Helicoide, cezaevinden tahliye edilen birçok kişi tarafından "unutulması mümkün olmayan bir yer" olarak tanımlanıyor. Aşırı kalabalık, temel sağlık hizmetlerinin yetersizliği, kötü muamele ve çeşitli istismar iddiaları nedeniyle El Helicoide, uluslararası insan hakları raporlarında sık sık yer aldı.
Uzmanlara göre genel af yasası ve El Helicoide'nin kapatılması, Venezuela'da siyasi tansiyonun düşürülmesi açısından kritik bir eşik olabilir. Ancak af düzenlemesinin uygulama biçimi ve kapsamı, önümüzdeki süreçte hem ülke içinde hem de uluslararası arenada yakından izlenecek.